Polski Deutch English
Obsługa niesłyszących

Warto zobaczyć

 

BRZESKO

 - 120405_brzesko.jpg

Wśród zabytków powiatu pyrzyckiego wiele jest przykładów architektury sakralnej. Prawie w każdej miejscowości znaleźć można zabytkowy kościół. Są to najczęściej budowle wzniesione z granitowych ciosów w stylu gotyckim. Najcenniejszym obiektem tego typu jest kościół parafialny w Brzesku. Obecnie jest to Sanktuarium Maryjne. Kościół ten wyróżnia się wyjątkową architekturą w skali całego kraju. Zbudowany w XIII wieku z ciosów granitowych. Później dobudowano wieżę. We wnętrzu znajduje się ołtarz i ambona z początków XVII wieku. Bardzo ciekawy jest rzeźbiony i polichromowany strop z szyszkowymi konsolami zwisającymi ze środka sklepienia.

KARSKO

Groby megalityczne - w obrębie miejscowości Karsko, gm. Przelewice. Cmentarzysko składa się z dwóch podobnych grobów megalitycznych typu kujawskiego, zwanych Zelkami lub grobami olbrzymów. Budowano je w późnych stadiach młodszej epoki kamienia -ok. 3000-2200 lat p.n.e.

LIPIANY

Lipiany położone są w południowo-zachodniej części województwa zachodniopomorskiego, na skraju Pojezierza Myśliborskiego, przy starym trakcie komunikacyjnym łączącym Pomorze z Wielkopolską (przy drodze krajowej nr 3, na odcinku ze Szczecina do Gorzowa Wielkopolskiego).

 - 120405_wadol.jpg

We wczesnym średniowieczu, już w IX w. powstał na półwyspie jeziora Wedyjskiego (obecnie Wądół i Kościelne) warowny gród Pomorzan, wchodzący w skład systemu obronnego plemienia Pyrzyczan, stanowiąc ich południową strażnicę. Wokół grodu powstała osada podgrodowa, której mieszkańcy zajmowali się rolnictwem, rybołówstwem, częściowo handlem i rzemiosłem. Osada dała początek późniejszemu miastu lokacyjnemu.

Śladami osady o metryce przedlokacyjnej są czytelne do dziś zarysy eliptycznej kompozycji planu miasta. Budynki mieszkalne i gospodarcze aż po XVIII wiek wznoszono z drewna oraz w technologii ryglowej. Historia Pomorza znacząco wpływała na rozwój miasta. Lipiany wielokrotnie były burzone przez maszerujące wojska niemieckie, austriackie, szwedzkie, czeskie, rosyjskie i francuskie. Liczne pożary i epidemie od XVI do XIX wieku dokonały spustoszenia miasta.

Domy - o konstrukcji ryglowej i metrykach sięgających XVIII i pierwszej połowy XIX wieku.

 - 120405_domrygl.jpg

Kaplica pogrzebowa - na cmentarzu komunalnym, to budowla z końca XIX wieku. Zbudowana z cegły, prostokątna, z dwu-poziomowym wnętrzem krypty i sali modlitw. Bryłę akcentuje wysoka wieża zmarłych.

Kościół Parafialny - przyglądając się uważnie ścianom prezbiterium można w nich dostrzec relikty średniowiecza, którymi są fragmenty kamiennych murów, pozostałe z trzynastowiecznej fary. Kościół, na skutek pożarów, byt wielokrotnie przebudowywany. Zachowane do dziś formy neogotyckie salowej świątyni z prezbiterium, transeptem i wysoką wieżą, pochodzącą z okresów przebudowy w latach 1861 i 1911.

Dwie gotyckie bramy - z początku XV w. Pyrzycka i Myśliborska, broniące pierwotnie dostępu od strony Pyrzyc oraz Myśliborza. Ceglane bramy pieczołowicie remontowane w XIX w., reprezentują typowe dla tego typu formy budowli jedno- i dwuczłonowych, o dolnych partiach czworobocznych.

 - 120405_basztalip.jpg

Mury obronne - obecnie pozostały tylko krótkie odcinki po stronie północno-wschodniej Starego Miasta. Zachowane odcinki mają formy charakterystyczne dla budownictwa obronnego z terenu Nowej Marchii i Pomorza.

Ratusz - zbudowany w drugiej połowie XVIII wieku w stylu barokowo-klasycystycznym, usytuowany w zachodniej części rynku jest siedzibą urzędu miejskiego. Wzniesiony na planie długiego prostokąta. Przy bocznej ścianie ratusza znajduje się studzienka z płaskorzeźbą przedstawiająca mieszczan pijących słynne lipiańskie piwo zwane „Zaczynaj".

 - 120405_ratuszlip.jpg

PRZELEWICE

 - 120405_paw.jpg

Ogród Dendrologiczny w Przelewicach - wyspa zieleni i kwiatów z licznymi roślinami egzotycznymi, wspaniałym ogrodem japońskim, kolekcją rododendronów i azalii, Doliną Pięciu Źródeł i Aleją Róż. Rocznie Ogród odwiedza ponad 60 tys. osób, a w 2001 r. uznany został za najlepiej utrzymany ogród zabytkowy w Polsce. Na terenie Ogrodu rosną niemal wszystkie chronione w Polsce gatunki drzewiaste. Wśród nich wiele wspaniałych okazów np. jarząb brekinia (Sorbus torminalis), posadzony w czasie pierwszego założenia parkowego, czy kwitnące okazy bluszczu pospolitego (Hedera helix), wysoko oplecionego na starych drzewach. Wiosną 2006 r. zakończony został remont zabytkowego XIX-wiecznego pałacu, w którym mieści się Botaniczne Centrum Badawczo-Wdrożeniowe w Przelewicach. Centrum oferuje m.in. nowocześnie wyposażone sale konferencyjne i szkoleniowe, powierzchnie wystawiennicze, bazę noclegową, czytelnię z biblioteką, pomieszczenia do badań naukowych oraz inne atrakcje turystyczne w zależności od indywidualnych zgłoszeń.

 - 120405_przelewice.jpg

Kontakt: Ogród Dendrologiczny w Przelewicach
74-210 Przelewice, tel. 91 564 30 80
e-mail: info@ogrodprzelewice.pl
www.ogrodprzelewice.pl

PYRZYCE

Pyrzyce leżą w północno-zachodniej części Polski w województwie zachodniopomorskim. Miasto i gmina posiada dogodne położenie komunikacyjne, gdyż jest usytuowane przy dawnej międzynarodowej drodze tranzytowej E-65, w odległości 46 km od Szczecina i 150 km od Berlina.

Najbliższe polsko-niemieckie przejście graniczne znajduje się w odległości 50 km od Pyrzyc. Nazwa miasta wywodzi się od starosłowiańskiego słowa „pyro", które oznacza pszenicę. Pyrzyce są jednym z najstarszych ośrodków osadnictwa miejskiego na obszarze obecnej Polski.

Z inicjatywy króla polskiego Bolesława Krzywoustego przybyła do Pyrzyc misja chrystianizacyjna biskupa Ottona z Bambergu, która w roku 1124 dokonała chrztu pierwszych chrześcijan na Pomorzu Zachodnim. 21 stycznia 1263 roku książę Barnim I nadał osadzie magdeburskie prawa miejskie. Już w XII w. odnotowano w źródłach kilku książęcych wójtów pyrzyckich. Miasto wielokrotnie musiało bronić się przed najazdami z południa i atakami niemieckimi. Z tej przyczyny Pyrzyce otoczone zostały potężnym systemem fortyfikacji, który w dużej części zachował się do naszych czasów i jest cennym dokumentem dawnych dziejów.

Mury obronne - mimo zniszczeń są największym zachowanym zespołem obwarowań miejskich w Polsce. Ich długość wynosi blisko 2 km, a wznoszono je, poczynając od połowy XIII wieku, w pięciu etapach. Jako pierwsze powstały obwarowania wodno-ziemne, złożone z wału ziemnego o długości 2250 m, wzmocnionego drewnianą palisadą i poprzedzonego głęboką fosą wypełnioną wodą. Pod koniec XIII stulecia rozpoczęto budowę właściwych murów, kamienno-ceglanych z basztami łupinowymi.

Baszta Bluszczowa (Śpiącej Królewny) - powstała w latach 1440 - 1470 w wyniku przebudowy półokrągłej czatowni. Jej zadaniem było strzeżenie znajdującej się obok furty wypadowej, prowadzącej do Starych Pyrzyc. W trakcie walk o miasto w 1945 roku baszta została poważnie zniszczona.

Baszta Klasztorna (Mnisza) - wzniesiona została w południowo-wschodnim narożniku miasta, w połowie XIV wieku. Baszta posiadała dwie kondygnacje strzelnicze. W wyniku walk o miasto w 1945 roku zniszczeniu uległa cylindryczna nadbudowa baszty.

Baszta Pijacka - wzniesiona około 1500 roku na podmurówce z kamienia polnego. Jej wyższe kondygnacje zbudowano z cegły w wątku wendyjskim. Baszta oprócz funkcji militarnych pełniła też rolę ówczesnej „izby wytrzeźwień". W elewacji północnej znajduje się jedyny, zachowany na pyrzyckich budowlach obronnych wykusz latrynowy.

Baszta Prochowa - wzniesiona w latach 1470 - 1480. Pierwotnie była to otwarta od strony miasta baszta łupinowa. W okresie funkcjonowania najniższe kondygnacje baszty wykorzystywano jako składnicę prochu i amunicji.

Baszta Wysoka (Lodowa) - jej budowa przebiegała w dwóch etapach. Baszta łączyła w sobie funkcje obronne i więzienne. Jak sama nazwa wskazuje pełniła jeszcze jedną funkcję - przechowalni tafli lodu, wycinanych zimą z pobliskiego strumienia.

Baszta Sowia - wzniesiona w latach 1260- 1270, baszta obserwacyjno-obronna. Atrakcyjności dodaje jej niewielkie odchylenie od pionu, w górnej części o 30 cm powstałe w XIX wieku na skutek osunięcia się gruntu.

 - 120405_baszta.jpg

Brama Bańska - wzniesiona w południowym krańcu miasta, przy trakcie prowadzącym do Bań i Myśliborza. Pierwszy etap budowy przypada na lata 1260 - 1270, wzniesiono wówczas trzykondygnacyjną budowlę. W 1450 roku rozpoczęto drugi etap budowy bramy. Trzecia faza budowy przypada na pierwszą ćwierć XVI stulecia.

 - 120405_banska.jpg

Brama Szczecińska - w średniowieczu i czasach nowożytnych pełniła funkcję głównego wjazdu do miasta. Strzegła traktu w kierunku Szczecina, Stargardu i terenów nadbałtyckich. Wznoszona w trzech etapach, pierwszy etap przypada na drugą połowę XIII wieku. Brama Szczecińska, zwana też Zegarową, stanowiła szczytowe osiągnięcie rozwoju tzw. bram wieżowych na terenie Pomorza Zachodniego.

Kaplica Św. Ducha wraz ze szpitalem została wzniesiona z kostki granitowej być może już w końcu XIII wieku. Przebudowana na początku XV wieku, ponownie w XVIII i XIX wieku. Zniszczona w 1945 roku, została odbudowana z przeznaczeniem na bibliotekę w latach 1967-1979. W ścianie północnej wspaniały gotycki portal oraz ciekawe detale w postaci m.in. fryzu złożonego z rozetek, oraz płaskorzeźb z wyobrażeniem zwierząt.

Kościół pw. WNMP (dawniej św. Maurycego) - po raz pierwszy wzmiankowany w 1312 r., był przerabiany i rozbudowany w XIV - XV w. Liczne pożary w XV - XVII w. spowodowały przebudowę wnętrza. Ze zniszczeń 1945 r. ocalały tylko mury i fragmenty sklepień. Po wojnie odbudowany.

Kościół pw. NMP Bolesnej - najstarszy kościół Pyrzyc, zbudowany w II poł. XIII w. na planie prostokąta z cegły. W 1945 roku uległ całkowitemu zniszczeniu, został odbudowany w latach 1989 - 1993 z elementami wczesnogotyckimi na fundamencie kościoła poaugustiańskiego.

Ratusz - wzmiankowany w XIII w., kilkakrotnie niszczony przez pożary, odbudowany. W wieku XVI uchodził za największy i najpiękniejszy na Pomorzu Zachodnim; elementy zabytkowe zachowane na poziomie piwnic.

Studzienka - wzniesiona w miejscu Świętego Źródełka, z którego czerpał wodę św. Otton podczas chrztu pyrzyczan w 1124 r. Obudowa studzienki powstała w 1824 r., wzorowana na baptysterium Konstantyna Wielkiego w Rzymie.

 - 120405_studzienka.jpg

 

Paweł Leśniewski
Starostwo Powiatowe w Pyrzycach, ul. Lipiańska 4, 74-200 Pyrzyce, woj. zachodniopomorskietel.: +48 91 88 11 300, fax: +48 91 506 55 00, email: starostwo@pyrzyce.plNIP: 8531457417, Regon: 811694584
Poprawny HTML 4.01 Transitional Poprawny arkusz CSS Poprawne kodowanie UTF-8 Strona zgodna z WCAG 2.0 AA
projekt i hosting: INTERmedi@
zarządzane przez: CMS - SPI
Niniejszy serwis internetowy stosuje pliki cookies (tzw. ciasteczka). Informacja na temat celu ich przechowywania i sposobu zarządzania znajduje się w Polityce prywatności.
Jeżeli nie wyrażasz zgody na zapisywanie informacji zawartych w plikach cookies - zmień ustawienia swojej przeglądarki.
x